Social media en je kind: wat zegt de wetenschap?

Veel ouders herkennen het: je kind zit veel op TikTok, Instagram of Snapchat, en je vraagt je af wat dat met hem of haar doet. De wetenschap doet er volop onderzoek naar, en het beeld dat daaruit komt is genuanceerd: sociale media kunnen zowel goed als lastig uitpakken.

Waar het misgaat
Pubers zijn hun identiteit aan het ontdekken, en zoeken daarbij ook online hun grenzen op. Ze vergelijken zichzelf voortdurend met anderen, van vrienden tot influencers, en dat kan aan het zelfbeeld knagen. Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam laat zien dat 40 procent van de jongeren vindt dat sociale media een slechte invloed hebben op hun zelfbeeld, bij meisjes ligt dat een stuk hoger dan bij jongens. Ook cyberpesten en ongewenste content zijn reële risico's. Jongeren delen daarbij liever de leuke momenten met hun ouders dan de vervelende, vaak uit angst dat ouders het te serieus nemen.

Waar het goed uitpakt
Tegelijk noemt datzelfde onderzoek dat ruim de helft van de jongeren vindt dat sociale media juist bijdragen aan hoe gelukkig ze zich voelen. Sociale media helpen jongeren om zichzelf te uiten, hun identiteit te vormen en contact te houden met vrienden. Als ze ergens mee zitten, gebruiken veel jongeren sociale media juist om steun of afleiding te vinden, bijvoorbeeld door er met vrienden over te chatten. Ook leren pubers via media nieuwe dingen en ontdekken ze onderwerpen die hen interesseren.

Wat bepaalt de uitkomst?
Onderzoek laat zien dat effecten meestal klein zijn en sterk verschillen per kind. Het hangt af van leeftijd, persoonlijkheid en vooral hóé je kind media gebruikt: actief contact zoeken met vrienden pakt anders uit dan uren scrollen langs andermans levens. Opvallend: de sociale omgeving van een kind, bijvoorbeeld hoe hij of zij zich voelt op school, blijkt een grotere invloed te hebben op geluk dan de tijd die op sociale media wordt doorgebracht.

Helpt een leeftijdsgrens?
In Australië geldt sinds december een leeftijdsgrens van 16 jaar. De eerste evaluatie laat zien dat dit nog maar beperkt effect heeft: het aantal 16-minners dat sociale media gebruikt daalde van bijna 86 naar ruim 81 procent. Een leeftijdsgrens is dus geen vervanging voor betrokkenheid van ouders.

Wat kun je als ouder doen?
Blijf in gesprek, over de leuke én de mindere kanten. Voor kinderen van 10 tot 12 jaar geldt een richtlijn van maximaal 2 uur schermtijd per dag, vanaf 12 jaar maximaal 3 uur. Zorg dat er daarnaast genoeg ruimte blijft voor slapen, bewegen en afspreken met vrienden.

Lees hier meer over wat de wetenschap zegt over sociale media en het welbevinden van kinderen: nji.nl